Cavab: Bu məqamlar türk dilində yazılan şeirlərlə də anladılmışdır. İstərsiniz öncə bunu anladalım, sonra Şəmsdəki eşq halları üzərinə danışaq. Çünkü irfan elmindəki bəzi açar qavramlar var ki, onları anlamadan irfan elminə girmək olmaz. Füzuli də “Ləşkəri sultani irfanız məlamət bəkləriz”— söyləyərək irfanın nəzərdə tutduğu dünyanı özümsədiyi görülür. Yeddi eşq məqamını Füzulinin şeirlərindən alınan örnəklərlə anladıb Şəmsə dönəlim. Çünkü Füzuli də Şəmsi doğru anlayanlardandır. Yeddi eşq məqamının aşamaları:

Cavab: Daha öncə də olmuşdur əlbəttə eşq axtarışı. İnsanlıq yer üzndə var olandan eşq və eşq axtarışı mövcud olmuşdur. Nizami Gəncəli bunu belə anladar:

“Eşqdir mehrabı uca göylərin

Eşqsiz ey dünya nədir dəyərin?”

Eşq əzəldən var olmuşdur. Eşqi özümsəmə, mənimsəmə sürəci söz qonusudur. Əttardan daha öncə də eşqin məqamları üzərinə söhbət edilmişdir. İbni-Sina kimi böyük mütəfəkkirlər də bu haqda fikir bildirmişlər. İbni-sina eşq məqamını onbir mərhələdən ibarət bilir. Ancaq eşq məqamının yeddi qatdan ibarət olması daha öncələr də millətlərin sezgisəl dünya görüşlərində olmuşdur. “Yeddi” rəqəmi bir çox millətlər də müqəddəs sayılmışdır. Çünkü bu “yeddi” rəqəmi həm ağlın, həm də bəsirətin anlama sürəcinə yardımçı olmuşdur. Məslən “həftənin yeddi günü”, “göyün yeddi qatı”, “yeddi arxadan dönən”, “Koroğlunun 7777 dəlisi”, “Fatihə surəsinin 7 ayədən ibarət olması”. Bunun örnəklərini artırmaqda mümkündür. Bəzi rəqəmlərin düşünmədə önəmli rolu var. Məsələn “bir” rəqəmi qaynaqdır. Məsdərdir. Sonrakı rəqəmlər “bir”dən qaynaqlanar. Ona görə də “bir” Tanrının özəlliyidir. Şəmsdən sonra “hürufi” və “rüqumi” təriqətləri yarandı. Bunların hamısı əslində Şəmsin təlimlərinin təsiri altındaydılar, ancaq Şəmsdən damlalar anlamışdılar. “Yeddi” rəqəmindəki eşq dialektikasına önəm verildi. Əttarın da doğruca anlaşılmasında Şəmsin böyük rolu olmuşdur.

Sual: Şəms məktəbində “eşq irfanı”, “eşq təsəvvüfü” kimi anlayışlara rast gələrik. Bu anlayışların içini dolduran mənəvi dəyərlər nədir?

Cavab: Şəms irfanı tərki-dünyalığı sevməz. Şəms irfanı həyat duyğularından təcrid edilmiş deyildir. Şəms təlimində duyğuları söndürmə kimi bir istək yox. Duyğuları kontrol etməklə, söndürüb tam imtina etmək başqa-başqa mövzulardır. Nəfsin öz istəyi var. Bunlar təmin edilməlidir. Təmin edilməzsə, insanı vəhşiləşdirər. Yəni elə bir mərhələ gələr ki, söndürülmüş bu duyğular kompleksə dönüşərək insanı öz mehvərindən çıxara bilər. İnsan öz içində yaxşı duyğuları yanlış tanımlamalarla söndürməyə çalışsa onun yerini kötü duyğular doldurmağa başlar.Şəms irfanında eşq, insanı hər an xoşbəxt edən, mutlu edən bir iç enerjidir. Əgər sən mutsuzlaşırsansa, o zaman içində Şəmsin nəzərdə tutduğu o eşq yox olmuşdur. Əlbəttə Şəms bunları da izah etmişdir. Yəni “varlığın insanın içindən çəkilişi”, “varlığın insanın içinə dolması” kimi görüşlər də Şəms fəlsəfəsində şərh edilmişdir. Şəms irfanında “hal” (ruh durumu) və “qal” (söhbət) elmi burdan qaynaqlanır. Bəzən varlıq öz-özünə insanın içindən çəkilər. İnsan boşluğa və heçliyə döşdüyünü hiss edər. Bunun adına “sarsılış” deyirik. Sarsılış boşluğa düşdüyümüzü ifşa edər. “sarsılış” duyğusu pis duyğu deyildir. Yoxluq içində çabalamaq və yenidən varlığa axış sağlamaq arzusu insanın içini genişlədir. “varlıq” və “yoxluq”un insanın içində toqquşmasıdır bu Şəms fəlsəfəsində. Bütün bu “varlıq”— “yoxluq” toqquşmasında insan təzadların savaş meydanına çevrilir. Dialektik təkamül də elə bundan ibarətdir. Təzadların anlaşması eşqin gəlişi ilə bərqərar olur. Eşq gəlmədikcə varlıq-yoxluq savaşı ruhda davam edir. Şəmsə görə eşq gəldiyində varlıq-yoxluq vəhdəti yaranır. “Varlıq”— “yoxluq” vəhdəti üzərində eşqin gücü ilə yüksələn insan tam və kamil insandır. Bu insan hər zaman mutludur, çevrəsinə və tarixə yalnız mutluluq dağıdar. Bunun örnəyini ruhunun memarının Şəms olduğu Mövlana timsalında görürük. Mövlana Şəmslə görüşmədiyi ana qədər mutlu deyildir, əbədi mutluluq üçün axtarışdadır. Sonra Şəms gəlir və onun axtarışına cavab olur. Bizlər də bu gün həyatda mutlu olmağımızı bəlli miqdarda Şəmsə borcluyuq. Yəni Şəmsi tanıdığımız qədər Ona borcluyuq. Şəms təliminin əsasında duran budur ki, “eşq öyrənilməz, gələr.”**

ŞEMS İ TEBRİZİ

evliyânın büyüklerinden. İsmi, Mevlânâ Muhammed bin Ali olup, Tebrizlidir. “Şemseddîn” yâni “dînin güneşi” lakabıyla meşhurdur. 1247 (H.645) senesinde Tamamı için linke tıklayın" href="http://ansiklopedi.bibilgi.com/Konya">Konyada şehit edildi. Daha ilk mektebe giderken Resûlullahın aşkından yemez, ...

İlk Tanışma:
Ne zaman Konya’ya yolum düşse, çok kimsenin bilmediği, tenhaca, ufak bir parkın içinde bulunan Şems’i ziyarete giderim.Şems-i Tebrizi Hazretlerini  bir ramazan ayında, televizyonda Evliyaları anlatan kısa metrajlı bir filmden tanımıştım.Daha sonraki yıllarda, hayatını elimden geldiğince öğrenmeye çalıştım.Her bilgiyi aldığımda, hayranlığım biraz daha arttı. O’nu herkes gibi anlatmak istemiyorum.Bir sürü bilgi ile O’nu anlatmaktan ziyade, işin içine gönlü koymak ve Allah’tan kalbimi açmasını beklemekten başka bir ümidim yok.

Dear Farishtah,
That makes two of us on the path of discovery. Thank you for the beautiful picture of the dargah of Hazrat Cheragh Dehlavi, the master of Khawaja Gaisu Daraz and disciple and successor of Shah Nizamud din Auliya ( who succeded Farid Ganj Shak'r). There are three interesting commonalities between Nasirud din Cheragh Dehlavi and Shamsud Din Tabrizi, even though they lived about 100 years apart from each other.

یار مرا    غار مرا   عشق جگر خوار مرا

یار تویی  غار تویی  خواجه نگه دار مرا

نور تویی  روح تویی  فاتح و مفتوح تویی  

سینه مشروح تویی  بر در اسرار مرا

By Rumi!

Oh heart, place no honey in the mouth of the ill!
Speak not of entrancing eyes in the assembly of the blind!
lthough God is nearer to His servant than his jugular vein (Koran L 16

Shams-i Tabrizi and Rumi
By Nasir Shamsi

 Rumi's first meeting with Shams-i Tabrizi that turned him literally upside down,because of the mystical shock he experienced in his first encounter with a man gifted with extraordinary esoteric powers on the path of ' Salook' (a measure of nearness to God )-- the goal of all mystics-achieved through completely submitting 'self" (nafs) to the Most High to the point where it starts mirroring in its purified depth the reflection of the powers of the Most High

 عبداله عظیم آبادی

انگار همين ديروز بود كه در اطراف منارة شمس تبريزي بازي مي كرديم  و از ديدن آن غرق سرور و تعجب مي شديم و از خود مي پرسيديم كه اين همه شاخ قوچ را از كجا آورده اند؟ چگونه در اينجا كار گذاشته‌اند. چرا مردم ، اينجا را مقدس مي شمارند؟ از چه زماني و توسط چه كسي اين مناره  ساخته شده است؟

حجه الاسلام و المسلمين سيد رضي شكوري

امام جمعه شهرستان خوي در مراسم اختتاميه جشنواره شمس تبريزي  كه با حضور مهمانان خارجي و داخلي ، رياست محترم مجلس شوراي اسلامي و علاقمندان به مولانا و شمس تبريزي در سالن آمفي تئاتر اداره فرهنگ و ارشاد خوي ترتيب يافته بود، با تجليل از سوابق و خدمات دكتر حداد عادل رئيس مجلس شوراي اسلامي   در زمينه علل مهاجرت عارف بزرگ شمس تبريزي به شهرستان خوي اظهار داشتند:

به گزارش ايسنا، در مراسم اهداي اين تابلو، علي محبوبي ـ دبير همايش شمس و مولانا در سال 87 ـ به نيابت از يوسف بني ـ مدير كل موزه هاي قونيه تركيه و مسؤول بارگاه مولانا ـ تابلو سماع مولانا را به رييس شوراي اسلامي شهر خوي اهدا كرد.

هزار سال دود درنیابد او گردمس تبریز آن راه را به ما می آموزاند...

هله رفتیم و گرانی ز جمالت بردیم 

                جهت توشه ی ره ذکر وصالت بردیم

 تا که ما را و تورا تذکره ای باشد یاد

            دل خسته به تو دادیم وخیالت بردیم

 آن خیال رخ خوبت که قمر بنده ی اوست

              وان خم ابروی مانند هلالت بردیم

 چون کبوتر چو بپریم به تو بازآییم

       زانکه مااین پر و بال از پرو بالت ببریم

 هرکجا پرد فرعی به سوی اصل آید

         هرچه داریم همه از عز و جلالت ببریم

 شمس تبریز شنو خدمت ما را ز صبا

         گر شمال است و صبا هم ز شمالت ببریم

به لب شکر فشانت به ضمیر غیب دانت      که نه سخره جهانم نه زبون سرخ و زارم

به رخ چو آفتابت به حلاوت خطابت                که هزار ساله ره من ز ورای گرم وسردم

به هوای همچو رخشت به لوای روح بخشت     *که به جز تو کس نداند که کیم چگونه مردم *

به سعادت صباحت به قیامت صبوح               که سجل آسمان را به فر تو درنوردم

هله تا دوی نباشد کهن و نویی نباشد        که در این مقام عشرت  من از آن جمع فردم

بپریده از زمانه ز هوای دام و دانه                که در این قمار خانه چو هوای بی نبردم

alal al-Din Rumi, the Persian Sufi Sage and Poet, was born in Balkh on the 30^th September, 1207. His proper name was Mubammad, title Jalal al-Din and later "Khudawandagar", "lord". In his poetry he used the pen-name "khamush" (meaning "silent") and from the 15^th century came to be known as Mawlawi, the term deriving from his earlier title of Mulla-yi rum, "the learned master of Anatolia". His disciples, such as Ahmad Aflaki called him "The Greatest Mystery of God" (sirr Allah al-a'zam), while the Persian speaking world usually refers to him as Mawlana. In the West where his fame has spread steadily since the 19^th century he is usually known as Rumi, (meaning from Roman Anatolia).

Divan-e Shams is a masterpiece of wisdom and eloquence. It is often said that Rumi had attained the level of a "Perfect Master" and as such, he often dwelled in the spiritual realms that were rarely visited by others of this world. He attained heights that were attained by only a few before him or since.

اي مگس عرصه سيمرغ نه جولانگه تست